<?xml version="1.0" ?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//KDE//DTD DocBook XML V4.5-Based Variant V1.1//EN"
"dtd/kdedbx45.dtd" [
<!ENTITY % addindex "IGNORE">
<!ENTITY % Dutch "INCLUDE"
> <!-- change language only here -->
]>

<article id="kcmaccess" lang="&language;">
<title
>Toegankelijkheid</title>
<articleinfo>
<authorgroup
>	
<author
>&Mike.McBride; &Mike.McBride.mail;</author>
&Niels.Reedijk;&Sander.Koning; 
</authorgroup>

<date
>2021-04-08</date>
<releaseinfo
>Plasma 5.20</releaseinfo>

<keywordset>
<keyword
>KDE</keyword>
<keyword
>Systeeminstellingen</keyword>
<keyword
>toegankelijkheid</keyword>
<keyword
>toetsen</keyword>
<keyword
>bel</keyword>
</keywordset>
</articleinfo>

<sect1 id="accessibility">
<title
>Toegankelijkheid</title>
<sect2 id="accessibility-intro">

<title
>Inleiding</title>

<para
>Deze module is bedoeld voor mensen met een gehoorprobleem, of gebruikers die moeite hebben met het gebruik van een toetsenbord. </para>

<para
>Deze module is verdeeld over zes tabbladen: <link linkend="access-bell"
><guilabel
>Bel</guilabel
></link
> en <link linkend="access-modifier-keys"
><guilabel
>Samensteltoetsen</guilabel
></link
>, <link linkend="access-keyboard-filters"
><guilabel
>Toetsenbordfilters</guilabel
></link
>, <link linkend="access-activation-gestures"
><guilabel
>Activeringsgebaren</guilabel
></link
>, <link linkend="mouse-navigation"
><guilabel
>Muisnavigatie</guilabel
></link
> en <link linkend="access-screenreader"
><guilabel
>Schermlezer</guilabel
></link
>. </para>

<sect3 id="access-bell">
<title
><guilabel
>Bel</guilabel
></title>

<para
>Dit paneel is verdeeld in een sectie <guilabel
>Hoorbare bel</guilabel
> en een sectie <guilabel
>Zichtbare bel</guilabel
>. </para>

<para
>Het bovenste selectievak met de naam <guilabel
>Systeembel gebruiken</guilabel
> bepaalt of de normale systeem bel wordt gebruikt. Als deze optie wordt uitgeschakeld, zal het geluid van de systeembel worden gedempt. </para>

<para
>Met het volgende selectievak kunt u aangeven dat een ander geluid moet worden gebruikt voor de systeembel. Om dit aan te zetten, selecteert u het vakje <guilabel
>Aangepaste bel gebruiken</guilabel
>, en vult u het volledige pad naar een geluidsbestand in, in het lege vak genaamd <guilabel
>Af te spelen geluid</guilabel
>. Als u wilt, kunt u de knop <guibutton
>Bladeren</guibutton
> gebruiken om naar een bestand op uw systeem op te zoeken. </para>

<para
>Voor gebruikers die moeite hebben met het horen van de systeembel, of gebruikers met een stille computer, heeft &kde; de zichtbare bel. Deze <quote
>bel</quote
> kan in plaats van een geluidssignaal bijvoorbeeld een kleur door het beeld laten flitsen, of alle kleuren omkeren. </para>

<para
>Om deze zichtbare bel aan te zetten, selecteert u het vakje met de naam <guilabel
>Gebruik zichtbare bel</guilabel
>. </para>

<para
>Vervolgens kunt u kiezen uit <guilabel
>Scherm omkeren</guilabel
> en <guilabel
>Scherm laten knipperen</guilabel
>.  Als u kiest voor scherm omkeren, zullen alle kleuren op het scherm worden omgekeerd. Als u kiest voor Scherm laten knipperen, kunt u ook nog een kleur uitkiezen door op de knop rechts van <guilabel
>Scherm laten knipperen</guilabel
> te drukken. </para>

<para
>De draaischakelaar kan worden gebruikt om de tijdsduur van de visuele bel in te stellen. De standaard waarde is 500 msec. oftewel een halve seconde. </para>

</sect3>

<sect3 id="access-modifier-keys">
<title
><guilabel
>Samensteltoetsen</guilabel
></title>

<para
>Er zijn in dit paneel twee secties <guilabel
>Plakkende toetsen</guilabel
> en <guilabel
>Vergrendelende toetsen</guilabel
>.</para>

<variablelist>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Plakkende toetsen gebruiken</guilabel
></term>
<listitem>
<para
>Als deze optie is ingeschakeld kunt u de toetsen &Shift;, &Alt; of &Ctrl; indrukken, loslaten, en dan een andere toets indrukken, om zo een toetscombinatie in te geven. (Bijvoorbeeld: <keycombo action="simul"
>&Ctrl; &Alt;&Del;</keycombo
> zou kunnen worden gedaan met &Ctrl; dan &Alt; en dan &Del;). </para>

<para
>In dit gedeelte staat ook een keuzevakje met de naam <guilabel
>Plakkende toetsen vergrendelen</guilabel
>. Als deze is geselecteerd, blijven de toetsen &Alt;, &Ctrl; en &Shift; <quote
>geselecteerd</quote
> totdat u de selectie <quote
>ongedaan gemaakt</quote
>. </para>

<para
>Bijvoorbeeld: </para>
<variablelist>
<varlistentry>
<term
>Met <guilabel
>Plakkende toetsen vergrendelen</guilabel
> uitgeschakeld:</term>
<listitem>
<para
>Als u op &Shift; drukt, gevolgd door de toets <keycap
>F</keycap
>, dan vertaalt de computer dit in <keycombo action="simul"
>&Shift;<keycap
>F</keycap
></keycombo
>.  Als u daarna de toets <keycap
>P</keycap
> indrukt, zal de computer dit vertalen naar p (geen shift). </para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
>Met <guilabel
>Plakkende toetsen vergrendelen</guilabel
> ingeschakeld:</term>
<listitem>
<para
>Als u <emphasis
>tweemaal</emphasis
> op &Shift; drukt, gevolgd door de toets <keycap
>F</keycap
>, dan vertaalt de computer dit in <keycombo action="simul"
>&Shift;<keycap
>F</keycap
></keycombo
>.  Als u daarna de toets <keycap
>P</keycap
> indrukt  zal de computer dit opvatten als <keycombo action="simul"
>&Shift;<keycap
>P</keycap
></keycombo
>. Om de &Shift;-toets te deselecteren, drukt u deze opnieuw in. </para>
</listitem>
</varlistentry>
</variablelist>
<!--this is missing - explain it
<para
><guilabel
>Turn sticky keys off when two keys are pressed simultaneously</guilabel
></para>
<para
><guilabel
>Use system bell whenever a modifier gets latched, locked or unlocked</guilabel
></para>
-->
</listitem>
</varlistentry>
<!-- explain use case etc
<guilabel
>Locking Keys</guilabel
> what is that?
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Use system bell whenever a locking key gets activated or deactivated</guilabel
></term>
<listitem
><para
></para
></listitem>
</varlistentry>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Use Plasma's system notification mechanism whenever a modifier or locking key 
changes its state</guilabel
></term>
<listitem
><para
>Click the <guibutton
>Configure Notifications...</guibutton
> button to open a dialog 
which allows you to edit the notifications for status changes of all keys</para
></listitem>
</varlistentry>
-->
</variablelist>

</sect3>

<sect3 id="access-keyboard-filters">
<title
><guilabel
>Toetsenbordfilters</guilabel
></title>

<para
>Er zijn twee secties in dit paneel.</para>

<variablelist>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Langzame toetsen gebruiken</guilabel
></term>
<listitem>
<para
>Als deze optie is ingeschakeld, moet u de toets ingedrukt houden gedurende een bepaalde periode (die kan worden aangepast met behulp van de draaischakelaar) voordat de toetsaanslag zal worden geaccepteerd. Hierdoor kunnen niet-bedoelde toetsaanslagen worden voorkomen. </para>
</listitem>
</varlistentry>
<!-- Acceptance delay slider 500 ms default
Use system bell whenever a key is pressed/accepted/rejected
-->
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Stuiterende toetsen gebruiken</guilabel
></term>
<listitem>
<para
>Als deze optie is geselecteerd, moet u een bepaalde tijd (die kan worden aangepast met de draaischakelaar) wachten voordat u een volgende toets kunt indrukken. Dit voorkomt meerdere toetsaanslagen door mensen met ongecontroleerde bewegingen. </para>
</listitem>
</varlistentry>
<!-- Debounce time slider 500 ms default
Use system bell whenever a key is rejected
-->

</variablelist>

</sect3>

<sect3 id="access-activation-gestures">
<title
><guilabel
>Activeringsgebaren</guilabel
></title>

<para
>Er zijn twee secties in dit paneel.</para>

<variablelist>
<varlistentry>
<term
><guilabel
>Activeringsgebaren</guilabel
> met deze opties:</term>
<listitem>
<para>
<simplelist>
<member
><guilabel
>Gebaren gebruiken voor het activeren van plakkende en langzame toetsen</guilabel
></member>
<member
>Hier kunt u toetsenbordgebaren activeren die de volgende mogelijkheden aanzetten:</member>
<member
>Muistoetsen: Druk op &Shift;+NumLock</member>
<member
>Plakkende toetsen: Druk 5 keer achterelkaar op &Shift;</member>
<member
>Langzame toetsen: &Shift; 8 seconden ingedrukt houden</member>
<member
><guilabel
>Plakkende en langzame toetsen uitschakelen na een bepaalde periode van inactiviteit</guilabel
></member>
</simplelist>
</para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Meldingen</guilabel
> bij deze opties:</term>
<listitem>
<para>
<simplelist>
<member
><guilabel
>Systeembel gebruiken als een gebaar wordt gebruikt om een toegankelijkheidsfunctie in of uit te schakelen</guilabel
></member>

<member
><guilabel
>Bevestigingsdialoog tonen wanneer een toegankelijkheidsfunctie in of uit wordt geschakeld</guilabel
></member>
<member
>Als deze optie is ingeschakeld zal &kde; een bevestigingsdialoog tonen wanneer een toegankelijkheidsfunctie in of uit wordt geschakeld.</member>
<member
>Weet wat u doet als u dit de-activeert, omdat de toegankelijkheidsinstellingen van het toetsenbord dan altijd zonder bevestiging worden toegepast.</member>

<member
><guilabel
>&kde;''s systeemnotificatie gebruiken als er een toegankelijkheidsfunctie van het toetsenbord wordt in- of uitgeschakeld</guilabel
></member>
</simplelist>
</para>
</listitem>
</varlistentry>
</variablelist>
<para
>Klik op the knop <guibutton
>Notificaties instellen</guibutton
> om een dialoog te openen waarin u in staat bent om de notificaties voor statuswijzigingen van alle toetsen te bewerken.</para>

</sect3>

<sect3 id="mouse-navigation">
<title
>Muisnavigatie</title>

<para
>Met dit tabblad kunt u het numerieke toetsenblok van uw toetsenbord als een muisachtig apparaat instellen. Dit kan nuttig zijn als u op een apparaat werkt zonder ander aanwijsapparaat, of als u het numerieke toetsenblok nergens anders voor nodig hebt. </para>

<variablelist>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Muis met toetsenbord verplaatsen (via het numerieke toetsenblok)</guilabel
></term>
<listitem>
<para
>Om verplaatsing met het toetsenbord mogelijk te maken, dient u de optie <guilabel
>Muis met toetsenbord verplaatsen (via het numerieke toetsenblok)</guilabel
> in te schakelen. Als u dit doet, worden de andere instellingen geactiveerd, en kunt u het gedrag van het toetsenbord verder instellen, indien nodig. </para>
<para
>De toetsen op het numerieke blok bewegen in de richting die u zou verwachten. Merk op dat u naast omhoog, omlaag, links en rechts ook diagonaal kunt verplaatsen. De toets <keycap
>5</keycap
> bootst een muisklik na, typisch met de &LMB;. Met welke knop de klik wordt nagebootst, stelt u in met de toetsen <keycap
>/</keycap
> (&LMB;), <keycap
>*</keycap
> key (&MMB;) en <keycap
>-</keycap
> (&RMB;). <keycap
>+</keycap
> emuleert een dubbelklik op de geselecteerde muisknop. U kunt de toets <keycap
>0</keycap
> gebruiken om vasthouden na te bootsen (voor eenvoudig slepen) en dan de toets <keycap
>.</keycap
> om loslaten van de knop na te bootsen. </para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Versnellingsdrempel</guilabel
></term>
<listitem>
<para
>Dit is de tijd (in milliseconden) tussen de eerste toetsaanslag en de eerste herhaalde beweging voor toetsversnelling. </para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Herhalingsinterval</guilabel
></term>
<listitem>
<para
>Dit is de tijd (in milliseconden) tussen herhaalde bewegingen voor toetsversnelling. </para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Versnellingstijd</guilabel
></term>
<listitem>
<para
>Dit is tijd in milliseconden voordat de aanwijzer de maximumsnelheid behaalt voor toetsversnelling. </para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Maximum snelheid</guilabel
></term>
<listitem>
<para
>Dit is de maximumsnelheid in pixels per seconde die de aanwijzer kan behalen voor toetsversnelling. </para>
</listitem>
</varlistentry>

<varlistentry>
<term
><guilabel
>Aanwijzerversnelling</guilabel
></term>
<listitem>
<para
>Dit is de hoeveelheid versnelling om toe te passen op de versnelling van de muistoets. </para>
</listitem>
</varlistentry>

</variablelist>

</sect3>

<sect3 id="access-screenreader">
<title
><guilabel
>Schermlezer</guilabel
></title>

<para
>Installeer een schermlezer-toepassing zoals <ulink url="https://en.wikipedia.org/wiki/Orca_(assistive_technology)"
>Orca.</ulink
> samen met <application
>spraak-dispatcher</application
>. </para>

<para
>Test of het geluid uit de spraak-dispatcher werkt met het commando <command
>spd-say hello</command
> in een terminal. </para>

<para
>BOvendien hebt u een synthesizer voor tekst-naar-spraak nodig zoals &eg; <application
>espeak</application
>. </para>

<para
>Schakel de schermlezer in in het keuzevak, meldt u af en start uw bureaubladsessie opnieuw. </para>

<para
>Voor &plasma; zelf, ga na om het traditionele <guilabel
>Toepassingenmenu</guilabel
> te gebruiken en controleer dat dit menu een sneltoets is toegewezen (<keycombo action="simul"
>&Alt;<keycap
>F1</keycap
></keycombo
>). Wanneer op deze sneltoets wordt gedrukt, zou het menu moeten openen en worden gelezen bij navigeren door het menu met de pijltjestoetsen. </para>
</sect3>

</sect2>

</sect1>

</article>
